Ενημέρωση ασθενών:

Έντυπα

 
Κροταφογναθικό Σύνδρομο (ΚΓΣ)

Διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης (ΚΓΑ)

Ενδέχεται να έχετε διαβάσει άρθρα σε εφημερίδες ή περιοδικά σχετικά με τα προβλήματα της κροταφογναθικής άρθρωσης που αναφέρονται και ως «σύνδρομο της κροταφογναθικής διάρθρωσης» (ΚΓΣ). Ακόμη, μπορεί να έχετε νιώσει πόνο μερικές φορές στη περιοχή της κροταφογναθικής άρθρωσης ή μπορεί ο οδοντίατρός σας ή ο γιατρός σας να σας έχουν πει ότι έχετε αυτό το σύνδρομο.

Εάν έχετε απορίες σχετικά με την κροταφογναθική άρθρωση, δεν είστε μόνοι. Οι ερευνητές επίσης αναζητούν απαντήσεις για τις αιτίες των διαταραχών της κροταφογναθικής άρθρωσης, για την καλύτερη θεραπεία και για την πρόληψη αυτών των διαταραχών.

Οι διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης δεν αποτελούν απλά μια κατάσταση αλλά μια ομάδα καταστάσεων, συχνά επώδυνων που προσβάλλουν την άρθρωση των γνάθων και τους μυς που ελέγχουν τη μάσηση. Παρά το γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε πόσα άτομα ακριβώς υποφέρουν από ΚΓΣ, φαίνεται ωστόσο, ότι οι γυναίκες πάσχουν σε διπλάσιο αριθμό από τους άνδρες.

Τα καλά νέα είναι ότι για τα περισσότερα άτομα, ο πόνος στην άρθρωση των γνάθων ή στους μυς δεν αποτελεί σημάδι ότι αναπτύσσεται ένα σοβαρό πρόβλημα. Σε γενικές γραμμές η ενόχληση από την κροταφογναθική άρθρωση είναι περιστασιακή και προσωρινή και συχνά κάνει κύκλους. Ο πόνος τελικά εξαφανίζεται με μικρή ή χωρίς θεραπεία. Πολύ μικρό ποσοστό ατόμων που παρουσιάζουν πόνο στην κροταφογναθική άρθρωση, αναπτύσσουν σημαντικά και μακροχρόνια προβλήματα.

Τι είναι η Κροταφογναθική Άρθρωση (ΚΓΑ);

Η κροταφογναθική άρθρωση συνδέει την κάτω γνάθο με το κροταφικό οστό στα πλάγια του κεφαλιού. Εάν τοποθετήσετε τα χέρια σας ακριβώς μπροστά από τα αυτιά σας και ανοίξετε το στόμα σας, μπορείτε να αισθανθείτε την άρθρωση και στις δύο πλευρές του κεφαλιού σας. Επειδή οι αρθρώσεις αυτές είναι εύκαμπτες, η γνάθος μπορεί να κινείται απαλά άνω και κάτω και πλάγια επιτρέποντάς μας να μιλάμε, να μασάμε και να χασμουριόμαστε. Οι μύες που προσφύονται και περιβάλλουν την άρθρωση της γνάθου ελέγχουν τη θέση και την κίνησή της.

Όταν ανοίγουμε το στόμα μας, τα αποστρογγυλευμένα άκρα της κάτω γνάθου, οι ονομαζόμενοι κόνδυλοι, γλιστρούν απαλά στο κοίλωμα της άρθρωσης του κροταφικού οστού. Οι κόνδυλοι γλιστρούν πάλι πίσω στην αρχική τους θέση όταν κλείνουμε το στόμα μας. Για να γίνεται αυτή η κίνηση απαλά υπάρχει ένας μαλακός δίσκος μεταξύ του κονδύλου και του κροταφικού οστού. Ο δίσκος αυτός απορροφά τις δυνάμεις που ασκούνται στην ΚΓΑ κατά τη μάσηση και από άλλες κινήσεις.

Ποιες είναι οι διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης;

Σήμερα, οι ερευνητές συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι οι διαταραχές της ΚΓΑ ταξινομούνται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

  • Μυοπροσωπικός πόνος, ο πιο κοινός τύπος διαταραχής που εμφανίζεται ως ενόχληση ή πόνος στους μυς που ελέγχουν τη λειτουργία της άρθρωσης και στους μυς του τραχήλου και των ώμων.
  • Ενδοαρθρικές διαταραχές της άρθρωσης, μετατόπιση της γνάθου ή του δίσκου, ή τραυματισμός του κονδύλου.
  • Εκφυλιστικές αλλοιώσεις της άρθρωσης, όπως οστεοαρθρίτιδα ή ρευματοειδής αρθρίτιδα στην άρθρωση της γνάθου.

Ένα άτομο μπορεί να πάσχει από μία ή περισσότερες διαταραχές ταυτόχρονα.

Τι προκαλεί τις διαταραχές της ΚΓΑ;

Γνωρίζουμε ότι ένας σοβαρός τραυματισμός της γνάθου ή της κροταφογναθικής άρθρωσης μπορεί να προκαλέσει διαταραχές. Ένα δυνατό κτύπημα, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει κάταγμα στα οστά της άρθρωσης ή βλάβη στον δίσκο, που παρεμποδίζει την ομαλή κίνηση της γνάθου και προκαλεί πόνο ή κλείδωμα της άρθρωσης. Η αρθρίτιδα στην άρθρωση της γνάθου μπορεί να είναι αποτέλεσμα τραυματισμού. Άλλες αιτίες των διαταραχών της ΚΓΑ είναι λιγότερο σαφείς. Για παράδειγμα, ορισμένοι θεωρούν ότι η κακή σύγκλειση των δοντιών μπορεί να προκαλέσει διαταραχή στην ΚΓΑ, ωστόσο, από στοιχεία πρόσφατων ερευνών φαίνεται ότι η άποψη αυτή αμφισβητείται. Η ορθοδοντική θεραπεία, όπως ορθοδοντικά μηχανήματα και χρήση εξωστοματικού τόξου, έχει ενοχοποιηθεί επίσης για κάποιους τύπους διαταραχών της ΚΓΑ, αλλά τα αποτελέσματα μελετών δείχνουν ότι αυτό είναι απίθανο.

Επίσης, δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι το μάσημα τσίχλας προκαλεί ήχους (clicking) στην άρθρωση της γνάθου, ή ότι ο ήχος στη γνάθο (clicking) οδηγεί σε σοβαρές διαταραχές της ΚΓΑ. Στην πραγματικότητα, ο ήχος (clicking) στη γνάθο είναι ένα σχετικά συχνό φαινόμενο στο γενικό πληθυσμό. Εάν δεν παρατηρούνται άλλα συμπτώματα όπως πόνος ή κλείδωμα της γνάθου, ο ήχος στην άρθρωση της γνάθου δεν χρειάζεται θεραπευτική αντιμετώπιση.

Οι ερευνητές πιστεύουν τα περισσότερα άτομα που παρουσιάζουν ξηρό ήχο (clicking) στην άρθρωση της γνάθου έχουν πιθανότητα μετατόπιση του δίσκου – ο μαλακός δίσκος που απορροφά τις δυνάμεις που ασκούνται στην άρθρωση δεν βρίσκεται στη φυσιολογική του θέση. Όσο ο μετατοπισμένος δίσκος δεν προκαλεί πόνο ή προβλήματα στις κινήσεις της γνάθου, δεν απαιτείται θεραπεία.

Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι το άγχος και η υπερένταση, ψυχική ή φυσική, μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει διαταραχές της ΚΓΑ. Συχνά τα άτομα με διαταραχές της ΚΓΑ σφίγγουν ή τρίζουν τα δόντια τους τη νύχτα, γεγονός που μπορεί να κουράσει τους μυς της γνάθου και να προκαλέσει πόνο. Ωστόσο, δεν είναι σαφές, κατά πόσο το άγχος αποτελεί την αιτία για το σφίξιμο ή το τρίξιμο των δοντιών και για τον επακόλουθο πόνο, ή είναι το αποτέλεσμα του χρόνιου πόνου ή της δυσλειτουργίας της γνάθου. Οι επιστήμονες ερευνούν τον τρόπο με τον οποίο διάφοροι συμπεριφορικοί, ψυχολογικοί και φυσικοί παράγοντες μπορεί να συνδυάζονται και να προκαλούν διαταραχές στην ΚΓΑ.

Σημεία και Συμπτώματα Διαταραχών της ΚΓΑ.

Ποικίλα συμπτώματα μπορεί να συνδέονται με τις διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης (ΚΓΑ). Ο πόνος, ειδικότερα τους μασητήριους μύες ή και στην άρθρωση της γνάθου είναι το πιο κοινό σύμπτωμα. Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:

  • Περιορισμένη κίνηση ή κλείδωμα της γνάθου,
  • Διάχυτος πόνος στο πρόσωπο, στον τράχηλο ή στους ώμους,
  • Επώδυνος ήχος (clicking), ξηροί ή ερπυστικοί ήχοι στην άρθρωση της γνάθου κατά το άνοιγμα ή το κλείσιμο του στόματος.
  • Μια ξαφνική μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο κλείνουν τα άνω με τα κάτω δόντια.

Συμπτώματα όπως κεφαλαλγίες, πόνοι στα αυτιά, ζάλη και προβλήματα ακοής ενδέχεται ορισμένες φορές να συνδέονται με διαταραχές της ΚΓΑ. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να έχουμε υπόψη μας ότι περιστασιακή ενόχληση στην άρθρωση της γνάθου ή τους μασητήριους μύες είναι αρκετά συχνό φαινόμενο και γενικά δεν αποτελεί θέμα που πρέπει να μας απασχολεί. Οι ερευνητές εργάζονται προς την κατεύθυνση της αποσαφήνισης των συμπτωμάτων που εμφανίζονται από της διαταραχές της ΚΓΑ, με σκοπό να αναπτύξουν ευκολότερες και καλύτερες μεθόδους διάγνωσης και να βελτιώσουν τη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Διάγνωση

Με δεδομένο ότι οι ακριβείς αιτίες και τα συμπτώματα των διαταραχών της ΚΓΑ δεν έχουν αποσαφηνιστεί, η διάγνωση αυτών των διαταραχών μπορεί να είναι δύσκολη. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν ευρέως αποδεκτές και πρότυπες εξετάσεις για τον σωστό προσδιορισμό των διαταραχών της ΚΓΑ. Ωστόσο, στο 90% περίπου των περιπτώσεων η περιγραφή των συμπτωμάτων από τον ασθενή, σε συνδυασμό με μια απλή φυσική εξέταση του προσώπου και της γνάθου, παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για τη διάγνωση αυτών των διαταραχών.

Η εξέταση περιλαμβάνει το ψηλάφισμα των αρθρώσεων των γνάθων και των μασητήριων μυών για να προσδιοριστούν ο πόνος ή η ευαισθησία, οι ήχοι που παράγονται κατά την κίνηση της γνάθου, οι περιορισμένες κινήσεις της γνάθου και το κλείδωμα της γνάθου κατά το άνοιγμα και το κλείσιμο του στόματος. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να ληφθεί το οδοντιατρικό και ιατρικό ιστορικό του ασθενή. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αξιολόγηση αυτή δίνει αρκετές πληροφορίες για τον εντοπισμό του πόνου ή του προβλήματος της γνάθου, για να γίνει η διάγνωση και για να αρχίσει η θεραπεία προκειμένου να ανακουφιστεί ο ασθενής από τον πόνο ή το κλείδωμα της γνάθου.

Οι συνήθεις οδοντιατρικές ακτινογραφίες ή η ακτινογράφηση της ΚΓΑ με διακρανιακή προβολή δεν είναι σε γενικές γραμμές χρήσιμες στη διάγνωση των διαταραχών της ΚΓΑ. Άλλες ακτινογραφικές τεχνικές όπως είναι η αρθρογραφία (ακτινογραφία της άρθρωσης με τη χρήση ακτινοσκιερού υγρού), η μαγνητική τομογραφία (MRI), η οποία απεικονίζει τους μαλακούς ιστούς, και η τομογραφία, (μια ειδικού τύπου ακτινογραφία), απαιτούνται συνήθως μόνον όταν ο κλινικός έχει ισχυρές υποψίες ότι υπάρχει μια κατάσταση όπως είναι η αρθρίτιδα ή όταν ο έντονος πόνος επιμένει για καιρό και τα συμπτώματα δεν υποχωρούν με τη θεραπεία. Πριν να υποβληθεί κάποιος σε οποιαδήποτε δαπανηρή διαγνωστική εξέταση, είναι χρήσιμο να ζητήσει και τη γνώμη ενός άλλου ειδικού.

Ένα από τα πλέον σημαντικά πεδία έρευνας των διαταραχών της ΚΓΑ είναι η ανάπτυξη σαφών οδηγιών για τη διάγνωση αυτών των διαταραχών. Όταν οι επιστήμονες συμφωνήσουν σχετικά με τις οδηγίες, θα είναι ευκολότερο για τους κλινικούς να προσδιορίσουν σωστά τις διαταραχές της κροταφογναφικής άρθρωσης και να αποφασίσουν ποια θεραπεία απαιτείται, εάν όντως απαιτείται κάποια θεραπεία.

Θεραπεία

Οι λέξεις κλειδιά που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας σχετικά με τη θεραπεία των διαταραχών της κροταφογναθικής άρθρωσης είναι «συντηρητική» και «αναστρέψιμη». Οι συντηρητικές θεραπείες είναι όσο το δυνατόν απλές και χρησιμοποιούνται πιο συχνά επειδή οι περισσότεροι ασθενείς δεν πάσχουν από σοβαρές εκφυλιστικές διαταραχές της ΚΓΑ. Οι συντηρητικές θεραπείες δεν επεμβαίνουν στους ιστούς του προσώπου, της γνάθου ή της άρθρωσης. Οι αναστρέψιμες θεραπείες δεν προκαλούν μόνιμες ή μη αναστρέψιμες αλλαγές στη δομή ή στη θέση των γνάθων ή των δοντιών.

Επειδή τα περισσότερα προβλήματα των διαταραχών της ΚΓΑ είναι προσωρινά και δεν επιδεινώνονται, μια απλή θεραπεία είναι συνήθως το ζητούμενο για την ανακούφιση από την ενόχληση. Πρακτικές αυτοφροντίδας όπως, για παράδειγμα, κατανάλωση μαλακών τροφών, εφαρμογή θερμών ή ψυχρών επιθεμάτων και αποφυγή έντονων κινήσεων της γνάθου (έντονο χασμουρητό, έντονο τραγούδι, μάσημα τσίχλας) είναι χρήσιμες για τη μείωση των συμπτωμάτων. Η εκμάθηση ειδικών τεχνικών χαλάρωσης και μείωσης της έντασης μπορεί επίσης να βοηθήσει τους ασθενείς να χειρίζονται τον πόνο που συχνά εμφανίζεται με τις διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης.

Άλλες συντηρητικές, αναστρέψιμες θεραπείες περιλαμβάνουν φυσιοθεραπεία που μπορεί να γίνεται στο σπίτι και που εστιάζει σε ασκήσεις έκτασης και χαλάρωσης των μυών και βραχυχρόνια χρήση μυοχαλαρωτικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Ο κλινικός μπορεί να συστήσει τη χρήση πλαστικού νάρθηκα που εφαρμόζεται στα άνω ή τα κάτω δόντια. Ο νάρθηκας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του σφιξίματος και του τριξίματος των δοντιών και στη χαλάρωση της έντασης των μυών. Ο ενδοστοματικός νάρθηκας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για μικρό χρονικό διάστημα και δε θα πρέπει να προκαλέσει μόνιμες αλλαγές στη σύγκλειση. Εάν ο νάρθηκας προκαλεί ή αυξάνει τον πόνο, σταματήστε να τον χρησιμοποιείτε και επισκεφτείτε τον οδοντίατρό σας.

Οι συντηρητικές, αναστρέψιμες θεραπείες που αναφέρθηκαν είναι χρήσιμες για προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο και τον μυϊκό σπασμό – δεν αποτελούν θεραπευτική αγωγή των διαταραχών της ΚΓΑ. Εάν τα συμπτώματα παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή επανέρχονται σε συχνά διαστήματα, μιλήστε με τον γιατρό σας.

Υπάρχουν και άλλες θεραπείες των διαταραχών της ΚΓΑ, όπως η χειρουργική θεραπεία ή οι εγχύσεις ενέσιμου φαρμάκου που παρεμβαίνουν στους ιστούς. Ορισμένες θεραπείες περιλαμβάνουν την έγχυση αναλγητικών φαρμάκων στα επώδυνα σημεία των μυών, που αποτελούν συνήθως και τα σημεία έναρξης του πόνου. Οι ερευνητές μελετούν αυτού του είδους τη θεραπεία για να δουν κατά πόσο αυτές οι εγχύσεις είναι αποτελεσματικές διαχρονικά.

Οι χειρουργικές θεραπείες είναι συχνά μη αναστρέψιμες και θα πρέπει να αποφεύγονται όπου είναι δυνατόν. Όταν μια τέτοια θεραπεία είναι αναγκαία, βεβαιωθείτε ότι ο γιατρός σας έχει εξηγήσει με σαφήνεια το λόγο αυτής της επέμβασης, τους κινδύνους που ενέχει καθώς και τις άλλες θεραπείες που μπορεί να εφαρμοστούν.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ορισμένες μη αναστρέψιμες θεραπείες, όπως είναι η αντικατάσταση της άρθρωσης της γνάθου με τεχνητή άρθρωση, μπορεί να προκαλέσει σοβαρό πόνο και μόνιμη βλάβη στη γνάθο. Ορισμένες από αυτές τις τεχνητές αρθρώσεις μπορεί να μη λειτουργήσουν σωστά η μπορεί να συντριβούν μέσα στη γνάθο με το χρόνο. Πριν να υποβληθείτε σε οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση στην άρθρωση της γνάθου, να ζητήσετε και μια δεύτερη γνώμη από άλλον ειδικό.

Άλλες μη αναστρέψιμες θεραπείες που έχουν μικρή αξία – και μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση – περιλαμβάνουν την ορθοδοντική θεραπεία για την αλλαγή της σύγκλεισης, συντηρητική οδοντιατρική με τη χρήση στεφανών και γεφυρών για την εξισορρόπηση της σύγκλεισης, προσαρμογή του μασητικού επιπέδου, τρόχισμα δοντιών για εξισορρόπηση σύγκλεισης.

Μολονότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των περισσότερων θεραπειών για τις διαταραχές της ΚΓΑ, οι περισσότεροι επιστήμονες συστήνουν έντονα τις πλέον συντηρητικές και αναστρέψιμες θεραπείες πριν να προχωρήσουν σε επεμβατικές. Ακόμη και όταν ένα πρόβλημα καθίσταται χρόνιο, οι περισσότεροι ασθενείς δεν χρειάζονται επεμβατικές θεραπείες.

Εάν Πιστεύετε ότι άσχετε από Διαταραχές της ΚΓΑ ...

Να έχετε υπόψη σας ότι για τα περισσότερα άτομα, η ενόχληση από διαταραχές της ΚΓΑ θα παρέλθει τελικά είτε λάβουν θεραπεία είτε όχι. Οι απλές πρακτικές αυτοφροντίδας είναι συχνά αποτελεσματικές για τη μείωση των συμπτωμάτων. Εάν απαιτείται περαιτέρω θεραπεία, αυτή θα πρέπει να είναι συντηρητική και αναστρέψιμη. Να αποφύγετε, αν είναι δυνατόν, θεραπείες που προκαλούν μόνιμες αλλαγές στη σύγκλειση ή στη γνάθο. Εάν συστηθεί μη αναστρέψιμη θεραπεία, εξασφαλίστε μια δεύτερη αξιόπιστη γνώμη.

Πολλοί οδοντίατροι γνωρίζουν τις συντηρητικές τεχνικές για την αντιμετώπιση των διαταραχών της ΚΓΑ. Επειδή οι διαταραχές αυτές είναι συνήθως επώδυνες, μπορείτε να πάρετε συμβουλές και μια δεύτερη γνώμη σε κλινικές πόνου νοσοκομείων και πανεπιστημιακών κλινικών.

Εκτύπωση Κλείσιμο
Προϊόντα Υπερευαισθησίας

Απευαισθητοποιητική πάστα στίλβωσης Colgate® Sensitive Pro-Relief™
 
Οδοντόπαστα Colgate Sensitive Pro-Relief
 
Colgate® 360° Sensitive Pro-Relief™ Οδοντόβουρτσα
 
Φθοριούχος Οδοντόκρεμα Colgate Duraphat 5000
 
Οδοντικό Εναιώρημα Colgate Duraphat 50mg/ml